Gare Maritime

Architect: Neutelings Riedijk architecten i.s.m. Bureau Bouwtechniek
Bouwheer: Extensa
Adviseurs: Boydens (techieken, EPB), Ney & Partners (stabiliteit), Venac (akoestiek), FPC (brandveiligheid), Omgeving (omgevingsaanleg), Bopro (veiligheidscoördinatie, Breeam)
Locatie: Brussel
Oppervlakte: 73.000 m²
Timing: 2017 - 2020
Status: opgeleverd

© Sarah Blee
© images BIM BB
© Extensa (Blok 1)

Projectondersteuning I Samenwerking

Bouw van nieuwbouwvolumes en aanleg van de open gebieden binnen de bestaande stationskappen in de Gare Maritime.

Winnaar van de Belgian Building Award 2021 categorie Utility BuildingEuropean Heritage Awards/Europa Nostra Heritage Award (2021), Uli Award for Excellence 2021ARC20 Architectuur Award, RES 2020 AwardBelgian Timber Construction Award, WPP symposium Award (2020)  Belgian Construction Award (2020) en Fireforum Award (2019).

Het gebouw

Het station bestaat uit 7 aaneengeschakelde stationskappen die dateren uit het begin van de 20 st eeuw: 3 hoofdbeuken - waar ooit treinen reden - met een spanwijdte van 26 meter en 4 lagere perron-hallen. Het geheel is opgetrokken uit ijzer, gietijzer en glas. De steunpilaren hebben art-nouveaukrullen, de houten dakpartij rust op elegante bogen. 

De hallen zijn 280 meter diep en 140 meter breed. De pieken van de overkapping zijn 23 meter hoog. 

Het Project
De 39.000 vierkante meter grote oppervlakte van het station krijgt er nog eens 34.000 extra vierkante meters bij door de inbouw van 12 afzonderlijke bouwblokken met een footprint van 1450 vierkante meter en 4 bouwlagen. 

Op het gelijkvloers komen winkels, showrooms of horeca-zaken, op de verdiepingen zullen kantoren huizen.

Uitdagingen

  • In de zijhallen wordt er gebouwd met Cross Laminated Timber.  Een primeur voor België op deze schaal.
  • Advies atypische brandaansluitingen en -doorvoeringen CLT.
  • Bouwkundig correcte verbinding van waardevol patrimonium en nieuwbouw.
  • Optimalisatie uitvoeringsmethodiek.
  • Aanstelling uitvoerders.

Circulair
Een grondige analyse van de bestaande materialen resulteerde in een maximaal behoud van het bestaande monument. Zo konden de houten kappen inclusief bebording, uit het begin van de 20ste eeuw, voor 90% behouden blijven.

Het ontwerp is gebaseerd op een modulair systeem dat zich probleemloos in de bestaande ruimtelijke structuur van spanten en kolommen laat integreren. De modulaire elementen met steeds dezelfde maatvoering verhogen bovendien de compatibiliteit en de hergebruikmogelijkheden. 

De keuze voor een constructie in CLT en afwerking in eik (FSC), beide lichte en nagroeibare materialen van Europese afkomst, zorgt voor een grote reductie van de hoeveelheid cement en vermijdt zo de uitstoot van 3.500 ton CO2. Voor de bestrating worden de aanwezige kasseien, blauwe hardsteen, Stelcon-betonplaten en houten spoorelementen ter plaatse opgeslagen, bewerkt en hergebruikt.

Zie ook casestudy op Circubuild

BIM
Een belangrijke uitdaging was het correct inplanten van de nieuwe bouwvolumes t.o.v. de staalconstructie van de bestaande hallen. Om de geometrie van deze bestaande stalen constructies te analyseren werd een 3D puntenwolk gemaakt met behulp van laserscans. 

Een even grote uitdaging was het modelleren van het houten schrijnwerk in de nieuwe volumes. De BIM modellen architectuur en stabiliteit werden gebruikt om alle aansluitingen van verschillende elementen in 3D te bekijken en de finesses van de voorgestelde bouwdetails te beoordelen. 

Zie ook renovatie buitenschil Gare Maritime

Bureau Bouwtechniek
BB staat in voor de volledige bouwtechnische ondersteuning van de architect en is verantwoordelijk voor de technische assistentie tijdens het ontwerpproces, de opmaak van de uitvoeringsplannen, de uitwerking van technische details, de opmaak van het bouwkundige bestek en de raming. BB leidt de controle op de uitvoering.

BB team: prof. arch. Jan Moens, ir. arch. Nadja Van Houten, ir. arch. Gretel De Smet, ir. arch. Jan-Hendrik Beckx. ir. arch. Paulus Present, arch. Kathleen Rens, ing. Martin Vyncke, arch. Bart Van den Bossche, ir. arch. Stephanie Van Goethem, ir. arch. Gert Biebauw

ir. arch. Nadja Van Houten aan het woord over de Gare Maritime