10 jaar Havenhuis: een pioniersproject dat Bureau Bouwtechniek mee vormgaf

15.10.2026
In september 2016 opende het Nieuw Havenhuis in Antwerpen zijn deuren. Het ontwerp van Zaha Hadid Architects is inmiddels een internationaal architecturaal icoon. Voor Bureau Bouwtechniek betekende het project ook een belangrijke mijlpaal: het vormde het vertrekpunt voor de uitbouw van ons BIM-team en gaf een belangrijke impuls aan onze expertise in façade engineering.
121s Zaha HH Render Ext02 0310 PP

BIM: een sprong in het onbekende

Toen Bureau Bouwtechniek in 2009 aan het ontwerptraject van het Havenhuis begon, stond BIM (Building Information Modelling - een verklaring die vandaag overbodig is) nog in zijn kinderschoenen. De uitzonderlijk complexe geometrie van het ontwerp vroeg om een radicaal andere aanpak: niet langer vertrekken vanuit tweedimensionale plannen en tekeningen, maar vanuit een digitaal 3D-model.

Aanvankelijk lag de focus op het correct modelleren van de complexe vormen en aansluitingen. Gaandeweg ontdekten we hoe het model ook kon worden ingezet voor coördinatie, het detecteren van conflicten en het genereren van meetstaten.

Die eerste ervaringen legden de basis voor de verdere ontwikkeling van BIM binnen BB en leidden uiteindelijk tot de uitbouw van een gespecialiseerd BIM-team.

121s Zaha HH Render Ext01 0310 PP
Gevelmodel Groven

Façade engineering: complexe geometrie maakbaar maken

Ook op het vlak van geveltechniek stelde het Havenhuis ons voor uitzonderlijke uitdagingen. De diamantvormige gevel, opgebouwd uit driehoekige glasvlakken met wisselende hellingshoeken, moest niet alleen het architecturale concept respecteren, maar ook technisch uitvoerbaar en financieel haalbaar zijn.

Door doorgedreven geometrisch onderzoek en optimalisatie slaagden we erin het theoretische aantal van 729 verschillende gevelmodules terug te brengen tot slechts 17 types, zonder afbreuk te doen aan het beoogde gevelbeeld.

De combinatie van wiskundige modellering, digitale tools en bouwtechnische expertise maakte het mogelijk om een bijzonder complex ontwerp te vertalen naar een realiseerbaar gevelsysteem.

Raadpleeg de gevelstudie in detail
Kritische manipulaties A

Van pionierswerk naar structurele expertise

De principes van wiskundige geometrische modellering die we geleerd hadden van het Havenhuis vonden later onder meer hun toepassing in het Casino van Middelkerke. Waar we voor het Havenhuis nog intensief met Excel werkten, zetten we daar geavanceerde visual programming tools zoals Dynamo in Revit in.

Maar de impact reikte verder dan technologische vooruitgang. Het project bracht nieuwe expertise en collega's samen, stimuleerde multidisciplinaire samenwerking en zorgde voor externe erkenning van onze technische meerwaarde.

Wat in 2009 nog een ongewone en gedurfde werkwijze was, bouwen in BIM, is vandaag een vaste waarde in de bouwsector. Diezelfde nieuwsgierigheid naar nieuwe technologieën en werkmethodes drijft ons ook vandaag om de mogelijkheden van artificiële intelligentie te verkennen en te omarmen.

Toen we in 2009 met BIM aan de slag gingen, moest ik nog heel wat mensen overtuigen van het potentieel ervan. Het idee dat digitale gebouwmodellen de toekomst zouden bepalen, werd toen vaak met opgetrokken wenkbrauwen onthaald. Vandaag is BIM niet meer weg te denken uit het bouwproces. Met artificiële intelligentie staan we opnieuw voor zo’n kantelpunt. Ook nu ben ik ervan overtuigd dat deze technologie onze manier van werken fundamenteel zal veranderen.
Paulus Present
ZHA Port House Antwerp Hufton Crow 005

Aanpak

Het Havenhuis toont hoe bouwtechnische expertise architecturale ambities mogelijk maakt. Door complexe geometrieën te vertalen naar maakbare bouwsystemen, konden we de ontwerpintentie van Zaha Hadid Architects behouden en tegelijk tegemoetkomen aan de eisen van de bouwheer op het vlak van kwaliteit, budget en planning. Die wisselwerking tussen ontwerpvrijheid en technische haalbaarheid vormt vandaag nog steeds de kern van onze aanpak.

Tien jaar na de oplevering blijft het Havenhuis zo meer dan een bijzonder referentieproject. Het herinnert ons eraan hoe de durf om bestaande werkwijzen in vraag te stellen, de basis kan leggen voor nieuwe kennis, nieuwe samenwerkingen en verdere groei.

Team Havenhuis

Uit Team Architectuur (publieke sector Vlaanderen) (2)

Gert

ir. arch. Gert Biebauw

Directeur
Verantwoordelijke financiën
Projectarchitect
E-mail |
IlseD

arch. Ilse Deckmyn

Projectarchitect
E-mail |

Uit Team Kennis Innovatie & Technologie (2)

Jan Moens kennispartner 3379

prof. arch. Jan Moens

Algemeen directeur
Gedelegeerd bestuurder
E-mail |
Nadja van houten

ir. arch. Nadja Van Houten

Directeur
Verantwoordelijke innovatie en onderzoek
Expert circulair bouwen
E-mail |

Uit Team Computer Aided Design & BIM (1)

20260205 Crop2

prof. ir. arch. Paulus Present

Expert BIM & digitale innovatie
E-mail |

Uit Team Veiligheid (1)

Babs

arch. Barbara Arts

Projectarchitect
Veiligheidscoördinator
E-mail |

Uit Team Renovatie, Restauratie & Onderhoud (1)

BB Arno oct 2014

ir. arch. Arno Van Hulle

Projectarchitect
Onderhoudsadviseur
E-mail |