Architect: Bureau Bouwtechniek
Opdrachtgever: Klimaatwijken Mechelen
Status: Gerealiseerd
Het appartementsgebouw aan de Koningin Astridlaan 159-161 in Mechelen dateert uit 1978-1979 en bestaat uit twee bouwdelen van acht bouwlagen, met in totaal 59 appartementen en twee commerciële ruimtes op het gelijkvloers. Het gebouw maakt deel uit van de Mechelse Vesten en werd onderzocht binnen het project Klimaatwijken Mechelen.
Het appartementsgebouw aan de Koningin Astridlaan 159-161 vertoonde verschillende gebreken aan de gebouwschil. Bureau Bouwtechniek onderzocht in een eerste fase de toestand van het gebouw en bracht de mogelijke renovatiescenario's in kaart.
Uit het onderzoek bleek onder meer dat de natuurstenen gevelbekleding op verschillende plaatsen schade vertoonde. Een deel van de panelen knikte uit doordat de hechting met de achterliggende mortellaag faalde. Ook de verankering van de bestaande panelen bleek een belangrijk aandachtspunt. Daarnaast was lokaal betonschade aanwezig aan de terrassen en achter de gevelbekleding.
Van scenario naar concrete ingreep
Na de haalbaarheidsstudie kreeg Bureau Bouwtechniek de opdracht om de renovatie- en instandhoudingswerken aan de voorgevel verder uit te werken. Daarbij werd gekozen voor een gerichte renovatie waarbij maximaal wordt voortgebouwd op de bestaande gevel.
De natuursteenpanelen worden stuk voor stuk gecontroleerd. Panelen die te sterk beschadigd of uitgeknikt zijn, worden verwijderd en vervangen door nieuwe natuursteen met een gelijkaardig uitzicht. De behouden panelen krijgen bijkomende mechanische renovatieankers naar de achterliggende stabiele structuur. Beschadigingen en zones rond de nieuwe verankeringen worden plaatselijk hersteld.
Ook het bestaande cementgebonden voegwerk wordt verwijderd en vervangen door elastische voegen. Na de herstellingen wordt de natuursteen grondig gereinigd. Zo wordt niet alleen de technische veiligheid van de gevel aangepakt, maar wordt ook de visuele impact van de ingrepen zoveel mogelijk beperkt.
Van 362 naar 127 kWh/m² per jaar
Voor het meest kritische appartement berekenden we de impact van opeenvolgende energetische ingrepen aan de gebouwschil. Door voorgevel, dak, achtergevel en zijgevel als onderdelen van één renovatiestrategie te benaderen, daalt het berekende primaire energieverbruik van circa 362 naar 127 kWh/m² per jaar.
Meer dan natuursteenherstel
De renovatie beperkt zich niet tot de gevelpanelen. Ook aanwezige betonschade aan de onderzijde van de terrassen en achter de gevelbekleding wordt hersteld. De terrasplafonds krijgen bijkomend een beschermende afwerking.
Bij de terrassen aan de voorgevel wordt bovendien de waterafvoer mee aangepakt. Het bestek voorziet nieuwe aansluitingen van de waterdichting op de afvoerpunten.
Onze opdracht
Bureau Bouwtechniek begeleidde de VME eerst bij het onderzoeken van de bestaande toestand en het afwegen van mogelijke renovatiescenario's. Vanuit die studie werd de gekozen aanpak technisch verder uitgewerkt tot een uitvoerbaar renovatieproject.
Voor de gevelrenovatie staan we in voor de technische uitwerking en projectopvolging. De aanpak combineert bijkomend onderzoek tijdens de uitvoering met herstel, vervanging en nieuwe verankering van de natuursteen. De definitieve omvang van bepaalde ingrepen wordt daarbij bepaald op basis van de toestand die tijdens de werken wordt vastgesteld.
Een haalbaarheidsstudie als startpunt voor renovatie
Een haalbaarheidsstudie hoeft niet te eindigen bij een rapport. Aan de Koningin Astridlaan vormde het onderzoek van de bestaande gebouwschil de basis om onderbouwde keuzes te maken over de verdere aanpak. Vanuit de vastgestelde schade en onderzochte scenario's kon een gerichte renovatie worden uitgewerkt, waarbij wordt ingegrepen waar dat technisch noodzakelijk is en zoveel mogelijk van de bestaande gevel behouden blijft.
