Bestaande toestand

De beglaasde vliesgevel van het kantoorgebouw aan de Wetstraat 15 in Brussel is ongeveer twintig jaar oud. Daarmee bereiken verschillende componenten van de lucht- en waterdichting stilaan het einde van hun verwachte levensduur. De opdrachtgever wilde daarom weten welke ingrepen nodig en zinvol zijn om de prestaties van de gevel opnieuw op niveau te brengen – en hoe ver een renovatie daarvoor moet gaan.

Bureau Bouwtechniek kreeg de opdracht om de bestaande gevel technisch door te lichten en verschillende renovatiestrategieën naast elkaar te leggen. Daarbij keken we niet alleen naar de toestand van de materialen, maar ook naar thermische prestaties, lucht- en waterdichtheid, energieverbruik, uitvoerbaarheid en kostprijs. Zo kreeg de opdrachtgever een onderbouwde basis om te beslissen waar ingrijpen nodig is, hoe grondig dat moet gebeuren en welke investering daartegenover staat.

Analyse bestaande toestand

De gevel is geen uniform geheel. We brachten zeven verschillende gevelzones en hun specifieke opbouw in kaart en combineerden een analyse van de as-builtdocumenten met onderzoek ter plaatse. Met infraroodthermografie werden onder meer warmteverliezen zichtbaar ter hoogte van aansluitingen tussen gevelelementen, schrijnwerk, opengaande delen en andere bouwknopen.

Uit de analyse bleek dat niet zozeer het glas alleen de zwakke schakel vormde. Vooral de luchtdichtheid bood nog een belangrijk verbeterpotentieel. Bij de opengaande delen waren dichtingen verouderd en vervormd en sloten ze plaatselijk onvoldoende aan. Ook aansluitingen tussen verschillende gevelelementen, dak en gevel, vloer en gevel en complexe hoeken kwamen naar voren als kritische punten.

De berekeningen maakten het belang daarvan concreet: in de bestaande toestand werd ongeveer 39% van het warmteverlies via de gevel toegeschreven aan luchtinfiltratie, tegenover 61% aan transmissieverliezen door de gevelelementen zelf.

Renovatiescenario's

In plaats van meteen één oplossing naar voren te schuiven, werkten we drie scenario's uit.

Het eerste focust op onderhoud en herstel van de bestaande opengaande delen en dichtingen.
Het tweede gaat verder en pakt de luchtdichtheid van de gevel en haar kritische aansluitingen systematischer aan, maar behoudt de bestaande beglazing.
In het derde scenario wordt ook de beglazing vervangen door performanter glas.

Voor elk scenario onderzochten we niet alleen de theoretische verbetering, maar ook hoe de werken daadwerkelijk uitgevoerd kunnen worden in een gebouw dat in gebruik blijft. Bereikbaarheid, werken van binnen- of buitenaf, fasering, veiligheid, hinder voor gebruikers, kwaliteitscontrole en kostprijs werden mee in de afweging opgenomen.

Dat leverde een opvallend resultaat op. Volgens de berekeningen kan een doorgedreven verbetering van de luchtdichtheid zonder vervanging van de beglazing het verwarmingsenergiegebruik dat aan de gevel gerelateerd is met ongeveer 29% verminderen. Volledige vervanging van het glas verhoogt dat potentieel tot ongeveer 41%, maar vraagt een veel grotere investering en brengt ook meer materiaalgebruik, uitvoeringstijd en ingebedde milieu-impact met zich mee.

Conclusie: niet méér renoveren dan nodig

Op basis van de vergelijking kwam het tweede scenario als voorkeursstrategie uit de studie: bestaande beglazing behouden, maar gericht investeren in de luchtdichtheid van de gevel. Het combineert volgens de studie een aanzienlijke verbetering van de energieprestatie met een beperktere investering en milieu-impact dan een volledige vervanging van het glas. Bovendien is de ingreep minder invasief en hoeft het gebouw niet langdurig ontruimd te worden.